Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει νέα στρατηγική αυτοκινητικής πολιτικής με στόχο τη μείωση εκπομπών έως 90% ως το 2035 και μέτρα για μικρά EV και εταιρικούς στόλους, πυροδοτώντας αντιδράσεις και συζητήσεις στον κλάδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τις τελευταίες ημέρες αναθεωρημένη στρατηγική για την αυτοκινητοβιομηχανία, ανοίγοντας την πόρτα σε έναν πιο «πρακτικό» δρόμο προς την ηλεκτροκίνηση. Αντί για την πλήρη απαγόρευση πωλήσεων οχημάτων με κινητήρα εσωτερικής καύσης από το 2035, όπως προβλεπόταν αρχικά, η νέα πρόταση ορίζει ότι οι κατασκευαστές θα πρέπει να μειώσουν τις εκπομπές νέων οχημάτων κατά 90% σε σχέση με τα επίπεδα του 2021 έως το 2035, αφήνοντας περιθώριο 10% για μη ηλεκτρικά οχήματα ή τεχνολογίες με «εξισορρόπηση» εκπομπών.
Η αλλαγή αυτή έγινε υπό τον έντονο αντίκτυπο των πιέσεων από αυτοκινητοβιομηχανίες και κράτη-μέλη όπως η Γερμανία και η Ιταλία, που ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία για τις επενδύσεις και την παραγωγή. Την ίδια στιγμή, η νέα στρατηγική ενσωματώνει μέτρα‐κλειδιά όπως υποχρεωτικούς στόχους ηλεκτρικών οχημάτων για εταιρικούς στόλους — ένα κομμάτι σημαντικό αφού οι εταιρικές αγορές αποτελούν μεγάλο μερίδιο της συνολικής αγοράς αυτοκινήτου στην ΕΕ — και κίνητρα για μικρά, προσιτά ηλεκτρικά μοντέλα, προκειμένου να ενισχυθεί η τοπική παραγωγή και η ανταγωνιστικότητα.
Αν και οι προτάσεις δεν έχουν ακόμη εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, ο δημόσιος διάλογος έχει ήδη πυροδοτήσει αντιδράσεις. Κριτικοί τονίζουν ότι η υποχώρηση από τον στόχο για 100% μηδενικές εκπομπές μπορεί να αποσπάσει επενδύσεις από τα ηλεκτρικά και να μειώσει την ταχύτητα της μετάβασης, κυρίως σε σχέση με αγορές που εξελίσσονται πιο δυναμικά, όπως η Κίνα.
Ευρωπαϊκή αγορά, μικρά EV και προκλήσεις του μέλλοντος
Παρά τις συζητήσεις για χαλάρωση των κανόνων, τα δεδομένα δείχνουν ότι η αγορά της ΕΕ κινείται σταδιακά προς την ηλεκτροκίνηση, αλλά όχι με τον ρυθμό που θα ήθελαν οι φιλόδοξοι στόχοι πολιτικής. Μέχρι το 2025, τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα με μπαταρία καλύπτουν κατά μέσο όρο στην Ευρώπη περίπου 15-16% των νέων ταξινομήσεων, ενώ τα υβριδικά και plug-in υβριδικά μοντέλα διατηρούν ακόμα σημαντικό μερίδιο στην αγορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η προώθηση ειδικών «super credits» για μικρά ηλεκτρικά αυτοκίνητα — μοντέλα κάτω των 4,2 μέτρων — αποσκοπεί στη δημιουργία πιο προσιτών επιλογών για τους καταναλωτές και στην αύξηση των συνολικών όγκων παραγωγής σε ευρωπαϊκά εργοστάσια. Η εστίαση σε μικρότερα EV θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση του κόστους, την αύξηση της ζήτησης και την ενίσχυση των τοπικών αλυσίδων εφοδιασμού.
Παράλληλα, τα κράτη-μέλη και οι αυτοκινητοβιομηχανίες προσαρμόζονται στους νέους στόχους με ανάμεικτα συναισθήματα. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η ευελιξία θα βοηθήσει την Ευρώπη να διατηρήσει θέσεις εργασίας και να αποφύγει υπερβολικές επιβαρύνσεις για τους κατασκευαστές. Άλλοι, ειδικά περιβαλλοντικές οργανώσεις, προειδοποιούν ότι κάθε υποχώρηση θα μπορούσε να καθυστερήσει τη μετάβαση και να υπονομεύσει τη θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό των ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
Το τελικό πακέτο αναμένεται να επηρεάσει αποφασιστικά όχι μόνο τη στρατηγική των αυτοκινητοβιομηχανιών αλλά και την πορεία της ηλεκτροκίνησης στην Ευρώπη για την επόμενη δεκαετία. Και όλα αυτά εν μέσω μεταβαλλόμενων αγορών, τεχνολογικών προκλήσεων και ανταγωνισμού κυρίως από την Κίνα.
